• 0

Zachowane przed zapomnieniem #40

German soldier giving bread to an orphaned Russian boy. Volkhov area, 1942

czytaj dalej

  • 24 maja 2016
  • Redakcja Polimaty.pl
  • Historia

W jaki budynek w Nowym Jorku wbił się bombowiec w 1945 roku? Jak wyglądał pierwszy test atomowy?

Poprzedni odcinek serii znajdziesz tutaj.

Efekt wypadku bombowca B-25, którego pilot przypadkowo wleciał w Empire State Building, Nowy Jork, 1945 rok.

Osuszanie i oczyszczanie Canal Grande w Wenecji, 1956 rok.

Tankowanie szwedzkiego samolotu wojskowego SAAB 105, lata 80.

(czytaj dalej)

  • 1

Polimaty podróżują z historią | Parowozy z Wolsztyna

IMG_7837

czytaj dalej

W „Podróżach z historią” staramy się, abyście choć przez moment poczuli klimat dawnych czasów i przenieśli się do omawianej rzeczywistości. Często musimy sami kreować te historyczne realia. Jednak w przypadku nowego odcinka mieliśmy proste zadanie. Dlaczego?

Parowozownia w Wolsztynie to miejsce, które ciągle żyje w tradycyjnej rzeczywistości (powstała w 1907 roku). To nie muzeum, a wyjątkowy zakład pracy. Choć ruch na torach kolejowych w miażdżącej większości odbywa się już bez obecności ciężkich silników parowych, w Wolsztynie czas niejako się zatrzymał. I w taką wyjątkową podróż Was zabieramy.

Maszyniści wciąż ciągną do parowozów, choć ich obsługa to udręka. Po co się dodatkowo męczą? Tylko lokomotywy parowe dają poczuć prawdziwą kontrolę nad sprzętem. Trzeba dbać o paliwo, poziomy wody, ciśnienie. Bez naszej pracy, lokomotywa nie pojedzie. Efekty naszych działań widać bez zbytnich opóźnień. Jest trudno, ale daje to satysfakcję. Radek przekonał się o tym na własnej skórze, gdy własnymi rękoma pomagał ruszać się maszynie w tumanach pary.

Obecnie praca na parowozach jest i tak przyjemna w porównaniu do dawnych realiów. Niegdyś godziny pracy maszynistów znacząco wykraczały poza nasze współczesne wyobrażenie. Niczym dziwnym nie był miesięczny licznik ponad 200 godzin na wymagającej służbie. To 25 pełnych, 8-godzinnych dni roboczych w miesiącu. Rekordzista w 1927 roku pełnił nieprzerwaną służbę przez ponad… 42 godziny (prowadząc parowóz, przypominam). Ile w tym czasie pokonał kilometrów? Niecałe 500… Ich zadania wymagały ciągłego skupienia i zwracania uwagi na najdrobniejsze szczegóły. Wszelkie najmniejsze wykroczenia karano z najwyższą surowością.

Zimą pociągi stawały w zaspach i trzeba było godzinami czekać na ratunek. Stare przepisy zabraniały przy tym chować się do wagonów, dlatego maszyniści byli nie raz ofiarami ataków stad wilków… Dopiero w połowie XIX wieku ulżono pracownikom w formie budek maszynistów. Niemniej jednak zawód kolejarza przynosił prestiż, pewną pensję, godną emeryturę.

IMG_7802

(czytaj dalej)

  • 0

Podwójne szczęki niczym w „Obcym”

Zrzut ekranu 2016-05-17 o 19.12.50

czytaj dalej

  • 17 maja 2016
  • Andrzej Kotarski
  • Przyroda

Czy oglądając filmy z serii „Obcy” byliście przerażeni podwójnym zestawem szczęk u tytułowych istot pozaziemskich? Wyglądają strasznie. Jedna trzyma, druga zżera swoją ofiarę. Najlepsze jest to, że budzący trwogę zestaw był inspirowany czymś występującym w naturalnym środowisku.

Podwójne szczęki ma większość ryb kostnoszkieletowych. Takie ryby zwykle jednak łapią ofiary i je wsysają, a drugi zestaw tylko rozdrabnia pokarm. Drugie zęby trzymają się daleko w gardle ryb. Jednak mamy przerażający wyjątek. To drapieżna murena, która bez trudu potrafi przesuwać swoje drugie szczęki. Tak wygląda to w praktyce…

Straszne, prawda? Mureny potrafią wetknąć tę drugą szczękę do jamy ustnej. Jak zębiska już chwycą ofiarę, spokojnie przesuwają pokarm do gardła.

(czytaj dalej)

  • 1

Zachowane przed zapomnieniem #39

ideqDOP

czytaj dalej

  • 16 maja 2016
  • Redakcja Polimaty.pl
  • Historia

Jak wyglądała plaża w Normandii po wojnie? Co rozdawali emigranci w USA po śmierci Stalina?

Poprzedni odcinek serii znajdziesz tutaj.

Ksiądz staje w obronie protestujących przez oddziałem ZOMO, Warszawa, 1982 rok.

Nieoficjalne zdjęcie rozbawionego Józefa Stalina.

Kobieta ogląda wraki na plaży Omaha w Normandii, 1947 rok.

(czytaj dalej)

  • 0

Polimaty podróżują z historią | Reguła cystersów

IMG_6411

czytaj dalej

  • 13 maja 2016
  • Andrzej Kotarski
  • Historia

Radek w zakonie? Następny odcinek „Podróży z historią” (prawie) zrealizuje ten scenariusz! Odwiedziliśmy Pelplin, aby zobaczyć jak wygląda dawne opactwo zakonu cystersów. Dokładnie przyjrzeliśmy się ich zwyczajom.

Szlaki cysterskie są w Polsce bardzo rozległe. Znajdziemy je i na Pomorzu, i w Małopolsce, na zachodzie i w środkowej części kraju. Cystersi przywędrowali do nas z Francji, bo to w Cîteaux (łac. Cistercium) powstał ich klasztor – stąd nazwa. Cysterskie klasztory były określanem mianem „officina”, czyli pracownia/warsztat Boga. To dobrze oddaje myśl przewodnią tego zakonu. Cystersi pracę własnych rąk uznawali za przejaw dobrego działania na wzór Najwyższego. Udowadnia to też dewiza – „ora et labora”, czyli z łaciny „módl się i pracuj”.

Niełatwo było jednak żyć zgodnie z pierwotnymi, niezwykle rygorystycznymi zasadami zakonu. Wzorowali się na regule św. Benedykta, którą można w skrócie opisać następującymi słowami: ubóstwo, czystość, praca, posłuszeństwo i wiara – oczywiście.

Cystersem zostawało się na całe życie. Jak wyglądała ta praca, kuchnia i rozrywki, przedstawimy w odcinku. Należy jednak wiedzieć, że poza fizyczną harówką i godzinami modlitw, zakonników obowiązywały m.in. nakazy milczenia lub spanie na twardych posłaniach ze słomy.

Z tym spaniem nie było zbyt kolorowo. Brat zakonny musiał zbudzić się i stawić na nocną modlitwę o 4 nad ranem. Szedł później na chwilę dalszej drzemki (łącznie zwykle około sześciu-dziewięciu godzin snu), aby zacząć dzień około 6:30. Oczywiście także modlitwą i mszą. Później po pracy i modłach (w końcu „módl się i pracuj”) dopiero po 12 w południe przychodził czas na pierwszy posiłek. Dzień kończył się w okolicach 20:30. Wtedy klasztor zapadał w ciszę nocną.

IMG_6327

(czytaj dalej)

  • 0

Zachowane przed zapomnieniem #38

24 Mar 1936 --- Original caption: 3/24/1936-New York: Ahh-h-h!Air like wine.An unusual picture of one of the intrepid window washers working on the Empire State Building,as he pauses in his task to draw a lung-full of clean air at his height.With the oncoming of the warmer weather our skyscrapers begin to look like giant ant-hills as these washers clamber over the faces of the structures calmly doing their nerve-tingling work.Or maybe the fellow pictured here is just issuing an invitation to the cameraman to come a little closer. --- Image by © Bettmann/CORBIS

czytaj dalej

  • 9 maja 2016
  • Redakcja Polimaty.pl
  • Historia

Tymczasowy dom w zniszczonym drzewie i sporo kobiecego uroku na starych fotografiach. Takie rzeczy znajdziecie dzisiaj w cyklu historycznych zdjęć.

Poprzedni odcinek serii znajdziesz tutaj.

Nocna panorama Nowego Jorku, 1935 rok.

Manifestacja poparcia dla minispódniczek, Londyn, 1966 rok.

Maleńka (przyszła) księżna Diana.

(czytaj dalej)

  • 0

Zatonięcie Titanica w czasie rzeczywistym (wideo)

RMS_Titanic_sea_trials_April_2,_1912

czytaj dalej

Katastrofa Titanica odbiła się niezwykłym echem. Film fabularny poświęcony tej historii zgarnął rekordowe 11 Oscarów. No, ale w końcu w kwietniu 1912 roku zatonął statek, który miał być niezatapialny…

Titanic nie poszedł na dno momentalnie. Musiały minąć blisko trzy godziny, aby po statku-gigancie na oceanie nie pozostał już ślad. W tym roku światło dzienne ujrzała animacja, która odwzorowała jego tragedię w czasie rzeczywistym. Oto całe nagranie:

Najważniejsze momenty:

  • 1:05 minuta – statek uderza w górę lodową.
  • 19:41 – ostateczne zatrzymanie pracy silników.
  • W okolicach 25 minuty zaczyna wyraźnie nabierać wody i opadać.
  • 53:00 – przygotowanie szalup do załadowania części pasażerów.
  • 1:37:00 – poziom wody zakrywa nazwę Titanic.
  • 2:39:25 – statek łamie się na dwie części i pada całe zasilanie.
  • 2:40:36 – Titanic zupełnie znika.

(czytaj dalej)

  • 3

Zachowane przed zapomnieniem #37

tumblr_o52aw8zKCo1t63w4qo1_1280

czytaj dalej

  • 3 maja 2016
  • Redakcja Polimaty.pl
  • Historia

Jedno z ostatnich zdjęć Adolfa Hitlera, fast-foodowe menu z lat 70. oraz strzały w kierunku królowej. Takie rzeczy dziś doczekały się zachowania przed zapomnieniem.

Poprzedni odcinek serii znajdziesz tutaj.

1) Tradycyjny skandynawski posiłek na pokładzie Scandinavian Airlines, 1969 rok.

2) Jedno z ostatnich znanych zdjęć Adolfa Hitlera, 1945 rok.

3) Traktor napędzany siłą ludzkich mięśni, lata 80. XIX wieku.

(czytaj dalej)

  • 0

Kolorowy świat flag

flaga_polski

czytaj dalej

  • 2 maja 2016
  • Redakcja Polimaty.pl
  • Świat

2 maja to Dzień Flagi Rzeczpospolitej Polskiej. Nasza flaga świętuje na początku maja, choć na świecie popularniejszym miesiącem na podobne święta jest czerwiec (m.in. Argentyna, Dania, Szwecja, USA).

Oto garść flagowych ciekawostek w infografikach.

LICZBA WYKORZYSTYWANYCH KOLORÓW

POPULARNE KOMBINACJE KOLORYSTYCZNE

DOMINUJĄCY UKŁAD FLAGI

(czytaj dalej)