• 5

Słynna błękitna kropka

czytaj dalej

W roku 1990, w dzień świętego Walentego, powstało jedno z najsłynniejszych zdjęć w dziejach nauki. Wykonała je wystrzelona trzynaście lat wcześniej sonda Voyager 1, znajdując się już poza orbitą Plutona – uważanego wtedy za dziewiątą i ostatnią planetę Układu Słonecznego.

Fotografia przedstawiała szczególny obraz Ziemi – samotnej i maleńkiej – widzianej z rekordowej odległości prawie 6,5 miliarda kilometrów.

(czytaj dalej)

  • 1

„Gwiezdne wojny” polskiej nauki

czytaj dalej

  • 24 października 2014
  • Andrzej Kotarski
  • Nauka i TV

Miecze świetle w kinie? To przecież tylko wytwór efektów specjalnych. Polscy naukowcy nie oglądali się na kolegów z USA i samodzielnie zbudowali sprzęt, który strzela pojedynczymi pociskami lasera. Prawdziwymi.

Efekt ich prac udało się nawet uchwycić na kamerze.

(czytaj dalej)

  • 2

Antymateria, czyli moc jest z nami

czytaj dalej

  • 22 października 2014
  • Adam Adamczyk
  • Nauka

Antymateria jeszcze do nie dawna mogła kojarzyć się głównie z gatunkiem science-fiction. Wiemy jednak, że ona naprawdę istnieje, można ją wytwarzać, a w dalekiej przyszłości, być może, stanie się podstawowym paliwem naszej cywilizacji.

Brzmi groźnie, kojarzy się z dużymi wybuchami. Słusznie. Co powinniśmy wiedzieć o antymaterii?

(czytaj dalej)

  • 0

Rudy Księżyc

czytaj dalej

Niedawno na niebie nastąpiło pełne zaćmienie Księżyca. Podczas tego zjawiska „Srebrny Glob” przemienia się w czerwono-brunatną, spektakularną kulę. 

Europejczycy nie mogli oglądać zjawiska na żywo, ale spektakl zarejestrowały kamery w Griffith Observatory z Los Angeles. Dzięki temu w minutę możemy zapoznać się z przemianą trwającą w czasie rzeczywistym ponad pięć godzin.

(czytaj dalej)

  • 1

Sekret szybkości

czytaj dalej

  • 22 września 2014
  • Tomasz Wilczyński
  • Nauka

Kiedy 16 sierpnia 2009 roku jamajski sprinter Usain Bolt stawał na starcie finałowego biegu na 100 metrów Mistrzostw Świata w Berlinie, w głowie kołatała mu jedna myśl: pobić rekord świata. Udało mu się – dystans przebiegł w magicznym czasie 9,58 s, czym przesunął granicę ludzkich możliwości. Na tej samej imprezie odbyło się jeszcze kilkanaście innych konkurencji biegowych i niemal wszyscy zwycięzcy to czarnoskórzy sportowcy. Przypadek?

Kilka dni później, Bolt pobił kolejny rekord świata – tym razem na dystansie 200 metrów. Utwierdził kibiców w przekonaniu, że jest sportowym bogiem. Bez chwili wahania otrzymał miano najszybszego człowieka na Ziemi. A co z pozostałymi zwycięzcami konkurencji biegowych? Choć żaden nie dokonał tak niesamowitego osiągnięcia jak Bolt, to nikogo chyba nie zdziwi fakt, że bardzo duża część tej grupy pochodzi z Afryki lub ma afrykańskie korzenie. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat czarnoskórzy sportowcy całkowicie zdominowali biegi. Natychmiast nasuwa się pytanie: „Czy mają oni nadprzyrodzone zdolności?” Okazuje się, że za wszystkim stoi biologia i inna, w stosunku do reszty świata, budowa ciała.

(czytaj dalej)

  • 0

Profesorski celibat

czytaj dalej

Obchodzone w tym roku hucznie 650-lecie powstania Uniwersytetu Jagiellońskiego jest okazją do przypomnienia mniej znanych rozdziałów jego dziejów. – Mało kto dziś poza historykami wie, że w pierwszych wiekach krakowskiej uczelni jej profesorowie żyli wspólnie jak mnisi i nie wolno im było się żenić – mówi prof. Krzysztof Stopka, historyk, dyrektor Muzeum UJ-Collegium Maius.

Na europejskich średniowiecznych uniwersytetach obowiązywał zwykle model kolegialny – co oznaczało, że ośrodkiem pracy były kolegia. Tam odbywały się wykłady i tam także profesorowie mieszkali i spędzali niemal całe dnie.

(czytaj dalej)

  • 5

Skąd się bierze zapach starych książek?

czytaj dalej

  • 18 sierpnia 2014
  • Agata Kukwa
  • Nauka

Każdy chyba miał kiedykolwiek w dłoni starą książkę pachnącą… starą książką. Nie da się pomylić tego charakterystycznego zapachu z żadnym innym. Skąd on się właściwie bierze?

Każda (nie elektroniczna) książka wykonana jest z papieru, czyli materii organicznej, która z czasem ulega rozkładowi. Duże znaczenie ma tutaj temperatura otoczenia, wilgotność powietrza, nasłonecznienie, a także substancje wykorzystane do produkcji masy papierowej. Woń starych książek naukowcy zdefiniowali jako mieszankę zapachu trawy, wanilii i stęchlizny oczywiście.

Jednak analiza organoleptyczna nie pomoże w znalezieniu odpowiedzi na pytanie, dlaczego stare książki pachną w tak specyficzny sposób. W tym celu zespół badaczy z Wielkiej Brytanii wykorzystał analizę fazy nadpowierzchniowej, czyli metody analitycznej wykorzystywanej w chromatografii gazowej.

(czytaj dalej)

  • 0

Dziś w nocy – armia spadających gwiazd

czytaj dalej

  • 12 sierpnia 2014
  • Radosław Kotarski
  • Nauka

Spadające gwiazdy fachowo nazywane są meteorami. Najwięcej – od 80 do 100 w ciągu godziny – będzie można zaobserwować ich w nocy z 12 na 13 sierpnia. Na niebie pojawia się wtedy najpopularniejszy rój meteorów, zwanych Perseidami.

Spadające gwiazdy to w rzeczywistości wyrzucone przez komety drobinki pyłu, nie większe od ziarenek piasku. Wpadając w ziemską atmosferę ulegają spaleniu, pozostawiając szybki, efektowny ślad – tłumaczy w rozmowie z PAP popularyzator astronomii Karol Wójcicki.

– To, co wydaje nam się spadającą gwiazdą, w rzeczywistości jest zaledwie drobiną pyłu, często nie większą od ziarenka piachu. Wpada ona w ziemską atmosferę i na skutek tarcia o nią rozgrzewa się, ulega spaleniu, a ślad takiego procesu obserwujemy na niebie jako krótkotrwały, szybki błysk – powiedział PAP Wójcicki z planetarium Niebo Kopernika – Centrum Nauki Kopernik (CNK) w Warszawie.

(czytaj dalej)

  • 0

Kreatywni do dzieła

 
  • 17 lipca 2014
  • Radosław Kotarski
  • Nauka

NESCAFÉ ogłosiło konkurs dla osób, które są kreatywne i mają pomysły, które czekają jedynie na swoją realizacje. Wystarczy, że wejdziecie na stronę https://creatorsacademy.nescafe.pl i wypełnicie formularz zgłoszeniowy, a 100 000 zł na realizacje Waszego projektu może trafić właśnie do Was :)