• 2

Prawdziwa twarz Lincolna

czytaj dalej

  • 7 maja 2013
  • Radosław Kotarski
  • Historia

Tym razem nasz najbardziej znany Polak w USA przybliży sylwetkę prezydenta Abrahama Lincolna, który po ostatniej hollywoodzkiej produkcji, o oryginalnym tytule „Lincoln”, jest ponownie gloryfikowany w Stanach Zjednoczonych.

Jaka była druga, prawdziwa twarz prezydenta? (czytaj dalej)

  • 8

Bajkowy efekt Koppa-Etchellsa

czytaj dalej

  • 7 maja 2013
  • Aleksander Kiszniewski
  • Nauka

Te dziwne aureole, które możecie zauważyć nad helikopterem CH-47 Chinook to nie robaczki świętojańskie, które zostały roztrzaskane o wirujące łopaty śmigłowca, a tak zwany efekt Koppa-Etchellsa, spowodowany przez pustynny piasek.

Podczas lądowania lub podrywania śmigłowca do startu, wzbijane są tumany pustynnego kurzu i piasku. Cząsteczki te są tak twarde, że uderzając w wirujące 225 razy na minutę łopaty wirnika dosłownie wydzierają z nich mikroskopijne cząsteczki, które w takiej sproszkowanej formie natychmiast ulegają utlenieniu i zapłonowi. Stąd ten niesamowity widok. (czytaj dalej)

  • 6

Jak Picasso może zachwycać?

czytaj dalej

  • 6 maja 2013
  • Martyna Kolenda
  • Sztuka

Przecież dziecko w przedszkolu namalowałoby to lepiej – właśnie w ten sposób ludzie często reagują oglądając obrazy Picassa. Mimo wszystko, gdy chcemy wyrazić zachwyt lub ironizujemy, gdy komuś lekko mówiąc nie wyszły artystyczne zamiary, oznajmiamy: Ale z Ciebie Picasso! Skąd biorą się dwie, tak skrajne opinie?

Zacznijmy od tego, kim był Picasso (1881-1973) i nie chodzi o regułkę: malarz i rzeźbiarz hiszpański, jeden z najwybitniejszych artystów XX w., co jest prawdą, lecz to już wiemy. Pytanie: czy rozumiemy? Jeśli maluje gorzej od dziecka, ciężko nazwać go wybitnym. Z całą pewnością na zainteresowania młodego Pabla miał wpływ jego ojciec, który malował oraz wykładał w Szkole Sztuk Pięknych w Maladze. Picasso zaczął tworzyć bardzo wcześnie, robiąc błyskawiczne postępy. Zajmował się wieloma dziedzinami sztuki wizualnej. Uprawiał malarstwo, rzeźbę, ceramikę, grafikę. (czytaj dalej)

  • 27

(Bez)litosna natura

czytaj dalej

  • 6 maja 2013
  • Radosław Kotarski
  • Przyroda

Naturalnym pożywieniem gepardów lampartów są pawiany. Stosunkowo łatwo jest je złapać, kiedy przebywają na ziemi, a są na tyle duże, że stanowią pożywny posiłek.

Sytuacja zmienia się radykalnie, kiedy gepard lampart spotka na swojej drodze pewną małą niespodziankę. Przekonaj się, jak (bez)litosna jest natura. (czytaj dalej)

  • 1

Placebo – kto da się nabrać?

czytaj dalej

Zapewne większość z Was zna już pojęcie tzw. „efektu placebo”, ale i tak rozpocznijmy od jego wyjaśnienia. Placebo jest słowem pochodzącym z łaciny i oznacza dosłownie „będę się podobać”, a według Słownika języka polskiego PWN symbolizuje ono „środek niemający wartości farmakologicznej, podawany pacjentom w celach psychoterapeutycznych”.

Wyjaśnienie to należy jednak doprecyzować, bowiem, o ile rzeczywiście właśnie w taki sposób najczęściej definiujemy ten zwrot, o tyle tak naprawdę placebo nie musi wcale być „środkiem (…) podawanym pacjentom” – może być również działaniem, np. „fałszywą operacją”. Myśl o tym, że samo tylko przekonanie pacjenta, że jest odpowiednio leczony, może wspomóc proces hospitalizacji, była obecna w medycynie praktycznie od zawsze. Zresztą już w średniowieczu stosowano się do zasady „ante patientum latina lingua est” – oznaczającej – „w obecności pacjenta używaj tylko łaciny”. Reguła ta dosyć często używana jest nawet w obecnych czasach – zdecydowanie lepiej jest leżeć w szpitalnym łóżku i słuchać, jak lekarz umawia nas na badanie „per rectum”, niż dowiedzieć się od razu, co to tak naprawdę oznacza. (czytaj dalej)

  • 5

Orzeł wojskowy – dlaczego inny?

czytaj dalej

  • 2 maja 2013
  • Radosław Kotarski
  • Historia

Patrząc na mundury polskich żołnierzy łatwo zauważyć, że orzeł znajdujący się na ich mundurach różni się od tego, który jest naszym godłem. Jak zatem wyglądają losy polskiego orła wojskowego?

Zacznijmy od tego, że od wieków orzeł na polu bitwy miał ogromne znaczenie. Wystarczy przeczytać fragment kroniki Jana Długosza, który opisuje bitwę pod Grunwaldem. (czytaj dalej)

  • 8

Fiasko operacji „Walkiria”

czytaj dalej

Operacja Walkiria, największa próba przejęcia władzy w III Rzeszy. Zorganizowana przez niemieckich oficerów z ruchu oporu. Głównym inicjatorem akcji był Claus von Stauffenberg. Momentem rozpoczęcia Walkirii miał być zamach na Hitlera z 20 lipca 1944 r.

Pułkownik Stauffenberg, jako jedyny z ruchu oporu, mógł naprawdę blisko podejść do Hitlera. Postanowił zrobić z tego użytek. 20 lipca 1944 r. miała odbyć się narada oficerów niemieckich w Wilczym Szańcu, na którą miał się udać. Podczas zgromadzenia, Stauffenberg umieszcza teczkę z bombą tuż obok Führera. Następnie, pod pretekstem wykonania telefonu, opuszcza salę narad, zostawiając walizkę. Po chwili bomba wybucha. (czytaj dalej)

  • 1

Stare zastosowanie cygara

czytaj dalej

  • 2 maja 2013
  • Monika Grabowska
  • Zdrowie

Medycyna XIX wieku rządziła się swoimi prawami. Lekarze, aby rozluźnić skurczone mięśnie pacjenta podczas ciężkiej operacji stosowali wiele sposobów.

Wódka i opium, które w dużych ilościach stosowano tu i ówdzie jako znieczulenie w czasie operacji, okazały się bezskuteczne — w spontanicznej obronie przeciw bólowi mięśnie kurczyły się i utrudniały wszelkie działanie.

Mogli zatem użyć nikotyny, która łatwo i szybko zatruwała organizm chorego. W konsekwencji następowało osłabienie części aparatu mięśniowego. Oczywiście zapalenie paru papierosów przed operacją nie pomagało. Dlatego używano innych technik. (czytaj dalej)

  • 4

Najdroższe polskie obrazy

czytaj dalej

  • 30 kwietnia 2013
  • Radosław Kotarski
  • Sztuka

Temat najdroższych polskich obrazów elektryzuje, ale problem pojawia się wtedy, gdy musimy obrać definicję „polskiego obrazu”. Czy będziemy myśleli o obrazie sprzedanym za największą cenę na terenie Polski, czy może na całym świecie, z zastrzeżeniem, że autor pochodzi z kraju nad Wisłą?

Na wszelki wypadek sprawdźmy oba przypadki. (czytaj dalej)

  • 7

Jak schować odrzutowce pod ziemią?

czytaj dalej

  • 30 kwietnia 2013
  • Zygmunt Gałgan
  • Historia

Wydawać by się mogło, że tereny Dolnego Śląska nie narzekają na brak atrakcji w postaci sekretnych kompleksów III Rzeszy. Jest w tym stwierdzeniu sporo prawdy, ponieważ z Książa i okolic przenosimy się do Kamiennej Góry. Dokładniej rzecz biorąc – pod nią.

Powód, dla którego III Rzesza ponownie zwróciła swoje spojrzenie w stronę Dolnego Śląska jest dokładnie ten sam, co w przypadku kompleksu Riese. Latem 1943 roku alianci bombardują Schweinfurt nad Menem. Małe miasto miało szczególne znaczenie strategiczne. Znajdowały się na jego terenie ważne fabryki, produkujące łożyska do sprzętu używanego przez Niemców w czasie wojny. Decyzją Ministerstwa Lotnictwa III Rzeszy przeniesiono zakłady Kugelfischer i Vereinigte Kügellager Fabriken do fabryk włókienniczych Kramsta, Methnera i Frahne w Kamiennej Górze. Alianci nie niepokoili tych terenów nalotami, dlatego produkcja mogła nieprzerwanie dostarczać niezbędnych elementów. (czytaj dalej)

  • 16

Niesporczak – superman przyrody

czytaj dalej

  • 29 kwietnia 2013
  • Grzegorz Ptasiński
  • Przyroda

Prawdopodobnie wielu czytelników zapytanych o najbardziej wytrzymałe organizmy na świecie, jako przykład podałoby karaluchy. To fakt, stworzenia, które są w stanie wytrzymać ekspozycję na wysoką temperaturę, głód i osłabienie są rzeczywiście imponujące. Jednakże, przy naszym dzisiejszym gościu, karaluchy mogą uchodzić za delikatne księżniczki.

Żeby rozwiać wszelkie wątpliwości już na wstępie: wyżej wymienionym „gościem” nie jest wcale popularny „Strażnik Teksasu”. Pomimo jego nadludzkich możliwości, nawet on nie może równać się z tym uroczym, malutkim organizmem – niesporczakiem. (czytaj dalej)